شهرهای ایران وتاریخ ایران


شهرستان های ایران و تاریخ ایران


نویسنده : میثم،صفورا ; ساعت 1:25 روز جمعه هشتم مرداد 1389

شهرستان جهرم در نیمه جنوبی استان فارس بین 52 درجه و 45 دقیقه تا 54 درجه و 4 دقیقه طول شرقی و 28 درجه و 19 دقیقه تا 29 درجه و 10 دقیقه عرض شمالی قرار گرفته است. از وسعت شهرستان جهرم دشت و آن کوهستانی می باشد. مساحت کل شهرستان 5481 کیلومتر می باشد که شمالا به شهرستان فسا ، جنوبا به شهرستان لار، غربا به شهرستان فیروزآباد ، شرقا به شهرستان لار و داراب محدود میشود. میزان بارندگی در سال بین 150 تا 200 میلیمتر می باشد وحداکثر گرمای آن 45 و حداقل آن یک درجه سانتیگراد میباشد. این منطقه رویهم رفته آب و هوایی گرم و متغیر دارد، به طوریکه زمستانهای آن سرد و تابستانهایش گرم میباشد.

جمعیت شهرستان جهرم 200هزار نفر میباشد که نیمی از آن در روستاها ساکن هستند. شهر جهرم از 12 محله قدیمی تشکیل گردیده که 6 محله آن در غرب شهر و 6 محله آن در شرق شهر واقع گردیده است.

بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با توجه به افزایش جمعیت دو محله جدید به نام کوی سحر خیز واقع در شمال غربی و کوی مهدیه در جنوب شهر ایجاد گردیده و سه شهرک جدید بنام شهرک انقلاب واقع در جنوب غربی و شهرک فاطمیه (خارقان) در شمال شرقی و شهرک شهید دستغیب در شمال غربی احداث شده است.

شهر جهرم با نخلستانهای زیبا و سرسبزش منظره ای بسیار دلنشین به خود گرفته است. و دارای مردمی سخت کوش و صبور می باشد که از استعدادهای بالایی برخوردارند. باغداری مرکبات و خرما در جهرم ارزش اقتصادی بالایی برخوردار بوده و سهم قابل ملاحضه ای در ترکیب درآمد کشاورزی این شهر داراست. فعالیت مردم این شهر حول و محور فعالیتهای کشاورزی است و صنایع و کارخانه ها بیشتر در حد تامین برخی از احتیاجات عمومی شهرستان است.

شهرستان جهرم از گذشته بعنوان یک شهر مذهبی مورد توجه بوده و از نظر حس نوع دوستی و ابراز همدردی و تعاون بی نظیرند. وجود دانشگاها در جامعه ای که اکثریت افراد از نظر فرهنگ در سطح بالایی قرار دارند، وجود حوزه علمیه امام خمینی در شهرستان و گرایش قشر جوان به این سمت و وجود روحانیون اگاه در سطح شهرستان از ویژگیهای فرهنگی منطقه به شمار میرود. و مهمترین ارزش اجتماعی که مردم به آن توجه دارند مبارزه با مفاسد اجتماعی و بی حجابی است . با توجه به اینکه جو حاکم جو مذهبی بوده و روحانیت مبارز شهر بحمدالله توانسته اند مردم را نسبت به شناخت اسلام و اعتقادات مذهبی در حد قابل توجهی آشنا نموده و مردم کمتر به سوی فساد روی آورند و با توجه به ارتباط نزدیک و عمیق روحانیت و توده مردم از قدیم الایام همچنین مبارزه تعدادی از روحانیون با رزیم شاهنشاهی و دشمنی آنها با خان ها و فئودال ها رابطه احاد مردم اعم از شهری و روستایی با روحانیون رابطه مرید و مراد بوده و احترام خاصی برای یکدیگر قائلند. وجود روحانیون اگاه و مبارز و زحماتی که در این راه کشیده اند میزان پایبندی مردم به مسائل شرعی در حد بسیار بالایست و کمتر خانواده ای پیدا میشود که بی تفاوت نسبت به مسائل شرعی باشد و مردمی مذهبی و مومن و تابع فرمان روحانیت بوده و تجمع و حضور مردم در مراسمهای مذهبی و مساجد و حسینیه ها و برپایی نماز جمعه در زمان طاغوت موید این مطلب میباشد. یکی از دلایل مذهبی بودن و در صحنه بودن در زمان ستم شاهی، جلوگیری از ورود شاه معدوم به این شهرستان میباشد. روحانیت مبارز با همکاری مردم شبانه و اقدام به پخش اعلامیه و شعار نویسی علیه رزیم ستم شاهی نموده و در مراسمهای سوگواری امام حسین (ع) شعارهای ضد رزیم در قالب شعارهای مذهبی توسط مردم سر داده میشد. به واسطه تظاهرات چشم گیر مردم و بالا بودن سطح فکری و مذهبی مردم باعث گردید که در این شهرستان توسط عمال رزیم شاه حکومت نظامی برقرار شود و علی رغم حکومت نظامی مردم دست از فعالیت سیاسی، مذهبی خود برنداشتند و همچنان به فعالیت خود علیه نظام ادامه داده و شهدایی را تقدیم انقلاب کردند. شرکت گسترده در جبه و جنگ ، کمک های نقدی و جنسی چشمگیر بوده است علاوه بر حضور همه جانبه در جنگ و دادن بیش از 2000 شهید و جانباز سهم بسزایی در دفاع از مملکت اسلامی داشته اند.

وضعیت شهرستان از نظر: تقسیمات کشوری

تعدادشهر:

چهار شهر؛ شهرهای جهرم، قطب آباد، خاوران، باب انار

تعدادبخش:

چهار بخش؛ بخشهای مرکزی، خفر، سیمکان و کردیان

تعداد دهستان:

12 دهستان

تعداد آبادی:

244 آبادی

وسعت:

5481 کیلومتر مربع

جمعیت کل شهرستان:

حدود 200 هزار نفر (بر اساس آمار سال 75)

جمعیت مردان:

101.414 نفر

جمعیت زنان:

95.984 نفر

جمعیت شهری:

107.313 نفر

جمعیت روستایی:

86.68 نفر

جمعیت غیر ساکن:

3129 نفر

جمعیت فعال:

54.525 نفر

نرخ بیکاری:

9.38 ( تا سال 79)

وضعیت شهرستان از نظر: آموزش و پرورش و آموزش عالی

- تعداد دانش آموزان: 35.655 نفر

- تعداد مدارس و واحدهای آموزشی:

- مراکز آموزش عالی موجود در شهرستان: دانشکده علوم پزشکی- دانشگاه آزاد اسلامی ، واحد جهرم و حوزه علمیه جهرم

- تعداد دانشجویان دانشکده علوم پزشکی: 700 نفر

- تعداد دانشجویان دانشگاه پیام نور: 2200 نفر

- تعداد دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی: 5000 نفر

- تعداد طلبه های حوزه علمیه: 70 نفر طلبه

- تعداد کتابخانه های عمومی: 3 واحد در شهرهای جهرم- قطب آباد- خفر

- امکانات تربیت بدنی: 3 زمین ورزشی – 3 استخر شنای خصوصی - یک استخر شنای دولتی

وضعیت شهرستان از نظر: کشاورزی

- میزان کل اراضی زیر کشت: 72 هزار هکتار

- میزان اراضی تحت اشغال باغات: 30 هزار هکتار

- میزان اراضی زیر کشت زراعی: 42 هزار هکتار

- میزان کل محصولات زراعی و باغی: 500 هزار تن

- میزان محصولات تولیدی باغی : 400 هزار تن ، ( 28 درصد از کل تولیدات باغی استان فارس)

- محصولات عمده باغی شامل: مرکبات، خرما، انگور و غیره

- میزان محصولات تولیدی زراعی: 100 هزار تن

- محصولات عمده زراعی: گندم، جو، ذرت و صیفی جات

- تعداد چاههای کشاورزی: 4888 حلقه چاه

- تعداد چاههای عمیق: 431 حلقه چاه

- تعداد چاههای نیمه عمیق دستی 3888 حلقه چاه

- تعداد قنوات: 89 رشته

- تعداد چشمه ها: 15 چشمه

وضعیت شهرستان از نظر: صنعت

- تعداد واحدهای صنعتی فعال : 25 واحد

- شامل: کارخانجات آرد سفید، بسته بندی خرما- بسته بندی مرکبات – الکل سازی- مواد غذایی( ترشیجات و شوریجات) و شش واحد معدن شن و ماسه

وضعیت شهرستان از نظر: خدمات زیر بنایی

الف، راهها:

- طول راههای آسفالته و فرعی : 476 کیلومتر

- طول راههای در دست احداث: 40 کیلومتر

- طول راههای روستایی: 155 کیلومتر

ب، گاز:

- تعداد کل انشعابات گاز: 21 هزار مشترک

- تعداد علمکهای منصوبه: 16215 هزار علمک

- طول شبکه های گازرسانی: 350 کیلومتر

- تعداد روستاهای برخوردار از گاز: 6 روستا

- تعداد شهرهای برخوردار از کاز: 2 شهر؛ شهرهای: جهرم و قطب آباد

ج، ارتباطات:

- تعداد مراکز تلفن شهری: 33 مرکز

- تعداد مراکز تلفن روستایی: 144 مرکز

- تعداد شماره تلفنهای ثابت منصوبه: 6040 خط

- تعداد شماره تلفنهای همراه فعال: 17 هزار خ

د، امور بهداشتی و درمانی:

- تعداد تختهای بیمارستانی: 221 تخت

- تعداد خانه های بهداشت فعال: 62 واحد

- تعداد مراکز بهداشتی : 12 واحد ؛ (3 واحد شهری و 9 واحد روستایی)

ه، آب و برق:

- تعداد مشترکین برق : 42345 مشترک

- تعداد مشترکی ناب آشامیدنی: 39000 مشترک تاريخچه
جهرم يا كهرم به معناي جاي گرم است و از آثار باقي مانده آن مي توان قلعه گبري را نام برد كه به سبك معماري ساساني ساخته شده است.
به استناد نوشته هاي استخري، ابن بلخي و حمدالله مستوفي، جهرم قلعه اي بزرگ، معروف به خورشه و خورشاه داشت كه فاصله آن تا شهر، پنج فرسخ بود. باني اين قلعه، خورشه، عامل خلفاي بني اميه در جهرم بود كه بعدها به همت خواجه نظام الملك (وزير مشهور سلجوقيان) تعمير و مرمت شد.
در امتداد راه جنوبي جهرم در 42 كيلومتري جنوب غربي جويم، دو محل در مجاورت هم به نام هاي حريم و كاريان وجود دارند. كاريان محل آتشكده معروف كاريان است كه مخصوص موبدان بود و يكي از سه آتشكده بزرگ ايران دوره ساساني به شمار مي رفت.
تقسيمات شهرستان جهرم
شهرستان جهرم به چهار بخش و چهار شهر باب انار و جهرم و خاوران و قطب آباد و 12 دهستان و 398 آبادي تقسيم شده است.
ويژگيهاي شهرستان جهرم و شهرهاي تابعه
عنوان واحد مقدار
وسعت شهرستان كيلومتر مربع 5768
متوسط ارتفاع شهر از سطح دريا متر -
متوسط درجه حرارت ساليانه  حداقل درجه سانتيگراد -
حداكثر درجه سانتيگراد -
ميانگين بارندگي سال 80 ميليمتر 162.5
ميانگين بارندگي سال 81 ميليمتر 164.5
ميانگين 30 ساله ميليمتر 330
 

فردوسي در شاهنامه از جهرم نام برده است. شهرستان جهرم از شمال به شهرستان فسا، از باختر و جنوب به شهرستان فيروز آباد، از خاور به شهرستان داراب، از شمال باختر به شهرستان شيراز و از جنوب خاور به شهرستان لار محدود می شود. مهم ترين صنعت دستی اين شهرستان قالی بافی است به طوری كه يكی از اركان مهم رشد اقتصاد شهرستان جهرم را تشكيل داده و هر ساله نيمی از اين محصولات را كه شامل قالی، جاجيم و گليم است كه به شهرهای دور و نزديك صادر مي‌شود. زيربنای اقتصادی شهرستان جهرم را كشاورزی و باغ‌داری، دام‌داری و قالی‌بافی تشكيل می‌دهد. طبعابازرگانی نيز در همين سمت و سو حركت می كند و مركبات، خرما و تره بار، قالی، جاجيم، پنبه و بادام مهم ترين اقلام صادراتی جهرم را تشكيل می دهد. از اين محصولات مقداری نيز به خارج صادر می شود. گردشگاه بونيز ازمهم ترين جاذبه های طبيعی منطقه است. مسجد جامع جهرم از آثار دوره صفوی است و در جنوب شهر جهرم روی تپه ای باصفا آتشكده قدمگاه ديده می شود كه بر تمامی شهرستان جهرم مشرف است و از جمله آثار باستانی و ديدنی منطقه به شمار می آيند. مقبره جاماسب حکيم‌نيز از ديگر جاذبه های تاريخی منطقه است که به دوره ساسانی مربوط می شود.

مکان های دیدنی و تاریخی


گردشگاه بونيز ازمهم ترين جاذبه های طبيعی منطقه است. مسجد جامع جهرم از آثار دوره صفوی است و در جنوب شهر جهرم روی تپه ای باصفا آتشكده قدمگاه ديده می شود كه بر تمامی شهرستان جهرم مشرف است و از جمله آثار باستانی و ديدنی منطقه به شمار می آيند. مقبره جاماسب حکيم نيز از ديگر جاذبه های تاريخی منطقه است که به دوره ساسانی مربوط می شود.  


صنايع و معادن


صنايع و كارخانه‌‌هاي موجوددر اين شهرستان بيش‌تر در ارتباط با محصولات كشاورزی هستند. كارخانه‌هاي مربوط به صنايع‌غذايی و كارخانه‌هاي تهيه مصالح ساختمانی مهم ترين كارخانه های اين شهرستان را تشكيل می دهند. معادن گچ، شن، ماسه سنگ و به طوركلی مصالح ساختمانی در اين منطقه وجود دارد.  


کشاورزی و دام داری


كشاورزی و باغ‌داری در اين شهرستان به صورت سنتی و نيمه صنعتی است‌اما به علت موقعيت خاص جغرافيايی، باغ داری پايه اصلی اقتصاد اين شهرستان به حساب می آيد كه در اين ميان، باغ‌هاي مركبات و خرما از اهميت فوق العاده‌ای برخوردار هستند. مركبات، خرما، گندم، جو، برنج، بنشن، تره بار از مهم ترين محصولات جهرم است. دام‌داری در اين شهرستان بيش‌تر بر روش سنتی صورت می گيرد، اما در اطراف شهر جهرم دام‌داری های مدرن جهت پرورش گاوهای نژاد اصيل (الشتاين) اختصاص دارد. دام و فرآورده های دامی از توليدات اين بخش به شمار مي‌آيند.  


مشخصات جغرافيايي


شهرستان جهرم از شمال به شهرستان فسا، از باختر و جنوب به شهرستان فيروز آباد، از خاور به شهرستان داراب، از شمال باختر به شهرستان شيراز و از جنوب خاور به شهرستان لار محدود می شود. شهر جهرم مركز شهرستان جهرم در 53 درجه و 33 دقيقه طول جغرافيايی و 28 درجه و 30 دقيقه عرض جغرافيايی و بلندی 1050 متری از سطح دريا واقع است. شهرستان جهرم از چهار بخش مركزی،‌ خفر،‌ سيمكان، كردمان تشکيل شده است. رودخانه های قره آغاج سيمكان و شور از مهم ترين رودخانه‌های منطقه است. هوای شهرستان جهرم به طور كلی گرم و در نواحی كوهستانی معتدل بوده و جمعيت شهرستان جهرم در سرشماری سال 1375 برابر 197128 نفر برآورد شده است. مردم منطقه به زبان فارسی با گويش های محلی سخن می‌گويند و مسلمان و شيعه مذهب هستند. كشاورزی و صنايع دستی از مشاغل عمده اهالی به شمار مي‌آيند. مسيرهاي ارتباطي اين منطقه‌عبارت اند از:
- راه جهرم – لارستان به طول 280 كيلومتر
- راه جهرم – شيراز به طول 180 كيلومتر
- جهرم – قطب آباد به طول 20 كيلومتر
فرودگاه كوچكی نيز در شمال جهرم ساخته شده است. 


وجه تسميه و پيشينه تاريخي


جهرم از شهرهای بسيار قديمی ايران است كه نام قبلی آن «گهرم» بوده است. فردوسی در شاهنامه از آن در عصر ساسانيان ياد كرده و نام دلاور ايرانی يعنی كهرم بر آن نهاده است. هم چنين در تاخت و تاز اسكندر از جهرم نام می برد و اين شهر را در عصر پادشاهی بهرام گور دشتی بی آب می خواند. جهرم يا كهرم به معنای جای گرم است. به استناد نوشته های استخری، ابن بلخی و حمدالله مستوفی، جهرم قلعه ای بزرگ، معروف به خورشه و خورشاه داشت كه فاصله آن تا شهر،‌ پنج فرسخ بود. بانی اين قلعه، خورشه، عامل خلفای بنی اميه در جهرم بود. اين قلعه بعدها به همت خواجه نظام الملک ) وزير مشهور سلجوقيان ( تعمير و مرمت شد. پس از پيروزی اعراب اين شهر را جهرم خواندند.
 





دسته بندی :شهرستان جهرم

لینک مطلب


آمار وبلاگ

  • کاربران آنلاین :

  • بازديدها :

آمــوزش وبــلاگ نویسی